Şehir İçinde Bisiklet: Haftada On Dakikalık Bakım Rehberi

Bisikleti garajdan çıkarıp şehir içinde düzenli kullanmaya karar veren herkes birkaç hafta içinde aynı gerçekle tanışır: bisiklet, bakım isteyen bir araçtır. Ama otomobilin aksine bu bakımın büyük bölümü servis gerektirmez. Haftada on dakika ayıran biri, hem daha az arıza yaşar hem de belirgin biçimde daha az yorularak pedal çevirir.

Her binişten önceki kısa kontrol

Deneyimli bisikletçilerin neredeyse tamamı, yola çıkmadan önce üç şeye bakar: lastik, fren ve gevşek parça. Bu kontrol otuz saniye sürer ve yolda kalma ihtimalini büyük ölçüde azaltır.

Lastikleri elinizle sıkın; yumuşak hissediyorsanız binmeyin, önce şişirin. Düşük basınç hem pedal çevirmeyi zorlaştırır hem de kaldırım kenarında iç lastik patlamalarının başlıca sebebidir. Fren kollarını sıkın ve kolun gidona değmeden durduğundan emin olun. Ardından bisikleti birkaç santim yukarı kaldırıp bırakın; çıkan tıkırtı, gevşemiş bir parça olduğunun habercisidir.

Lastik basıncı ve zincir

Lastik basıncı, bisiklet performansını en çok etkileyen ve en çok ihmal edilen ayrıntıdır. Uygun basınç aralığı lastiğin yanağında yazılıdır. Şehir içinde bu aralığın orta değerine yakın kalmak, konfor ve verim arasında iyi bir denge sağlar; yolun bozuk olduğu güzergâhlarda biraz daha düşük basınç sarsıntıyı azaltır.

Zincir ise bisikletin en çok emek isteyen parçasıdır. Kuru ve gıcırdayan bir zincir, hem sizi yorar hem de dişlileri aşındırır. Doğru yöntem şudur: önce zinciri kuru bir bezle silerek eski yağı ve tozu alın, sonra her baklaya birer damla bisiklet yağı damlatın, pedalı birkaç tur çevirin ve fazla yağı bezle silin. Fazla yağ bırakmak toz çektiği için zincire iyilik değil kötülük yapar.

Yağlama sıklığı kullanıma bağlıdır; her yağmurdan sonra ve iki üç haftada bir yapmak şehir kullanımı için makuldür. Yağ olarak ev yağları veya çok akışkan sprey ürünler kullanmayın; bunlar kısa sürede uçar ve zinciri savunmasız bırakır.

Fren ve vites ayarı

Fren balatalarının aşınma sınırına yaklaşıp yaklaşmadığını gözle kontrol edebilirsiniz. Balata yüzeyindeki kanallar silinmişse değiştirme zamanı gelmiştir. Fren kolunda fazla boşluk oluştuysa, kablo ayar vidasını birkaç tur çevirerek boşluğu almak çoğu bisiklette birkaç saniyelik bir iştir.

Vitesler doğru geçmiyor, zincir atlıyor ya da sürekli tıkırdıyorsa sorun genellikle kablo gerginliğindedir. Vites kolundaki ince ayar vidasıyla küçük düzeltmeler yapılabilir; ama vites arkalığı eğilmişse bu ayar tutmaz ve profesyonel müdahale gerekir.

Oturuş yüksekliği yorgunluğu belirler

Şehir içinde bisiklet kullananların en sık şikâyeti diz ve bel ağrısıdır ve bunun sebebi çoğu zaman yanlış sele yüksekliğidir. Pratik ölçü şudur: pedal en alt konumdayken bacağınız hafifçe kırık kalmalı, tamamen düz olmamalıdır. Çok alçak bir sele dizleri zorlar, çok yüksek bir sele ise kalçanın her turda sağa sola sallanmasına yol açar.

Ayak topuğunun pedalın merkezine denk gelmesi de yaygın bir hatadır; verimli pedal çevirmek için ayağın ön kısmı pedalın üzerinde olmalıdır. Bu iki ayarı düzelten çoğu kişi, aynı mesafeyi belirgin biçimde daha az yorularak tamamladığını fark eder.

Temizlik, saklama ve güvenlik

Bisikleti basınçlı suyla yıkamak yataklara su kaçırdığı için önerilmez. Islak bir bez ve yumuşak fırça yeterlidir; yıkamadan sonra zinciri yeniden yağlamayı unutmayın. Kışın yollara atılan tuz metal parçaları hızla paslandırdığı için, bu dönemde silme sıklığını artırmak gerekir.

Saklama yeri kuru olmalı, uzun süre kullanılmayacaksa lastiklerin basıncı biraz düşürülmelidir. Şehirde park ederken sabit bir noktaya kaliteli bir kilitle bağlamak, kilidin fiyatını fazlasıyla haklı çıkarır. Kask, ön beyaz ve arka kırmızı ışık ise şehir içinde tercih değil, temel donanım olarak düşünülmelidir.

Son olarak yanınızda taşıyacağınız küçük bir onarım seti, yolda kalmayı sıradan bir gecikmeye dönüştürür. Yedek bir iç lastik, iki plastik lastik sökme kaşığı, küçük bir el pompası ve katlanır bir alyan takımı bir avuç yer kaplar. Bu dört parça, şehir içinde yaşanan arızaların büyük bölümünü yol kenarında çözmeye yeter; gerisi zaten haftada on dakikalık düzenli bakımla ortadan kalkar.